ഓര്ഡിനറിയിലും ഫാസ്റ്റിലും സ്ത്രീകള്ക്ക് സൗജന്യയാത്ര…. 60 കോടി സബ്സിഡി നല്കും…. ഇന്ദിരാ ഗാരന്റി നടപ്പാക്കും…. ദീര്ഘദൂര സര്വ്വീസുകളിലും ആനുകൂല്യം; ആനവണ്ടി അതിജീവിക്കുമോ?

തിരുവനന്തപുരം: പുതിയ യു.ഡി.എഫ് സര്ക്കാരിന്റെ പ്രഥമ ഗ്യാരന്റികളിലൊന്നായ കെ.എസ്.ആര്.ടി.സി ബസുകളിലെ സ്ത്രീകളുടെ സൗജന്യ യാത്രാ പദ്ധതി നടപ്പാക്കാനുള്ള ഊര്ജ്ജിത നീക്കങ്ങളിലേക്ക് ആഭ്യന്തര-ഗതാഗത നയരൂപീകരണ വൃത്തങ്ങള് കടന്നിരിക്കുന്നു. ഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ ഔദ്യോഗിക ചുമതലയേല്ക്കുന്നതിന് മുന്നോടിയായി മുന്നണിയിലെ ചര്ച്ചകള് ശരിവച്ചുകൊണ്ട് മന്ത്രി സി.പി. ജോണ് നടത്തിയ പ്രസ്താവനകളും, തൊട്ടുപിന്നാലെ പദ്ധതിയുടെ രൂപരേഖ തയ്യാറാക്കാന് വിളിച്ചുചേര്ത്ത ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ യോഗവും ഈ പരിഷ്കാരത്തിന് പിന്നിലെ സര്ക്കാരിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജാഗ്രതയെയാണ് കാണിക്കുന്നത്. ജൂണ് 15 മുതല് നടപ്പിലാക്കാന് ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഈ പദ്ധതി കേരളത്തിലെ പൊതുഗതാഗത മേഖലയിലും സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥിതിയിലും വലിയ ചലനങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കാന് പോന്നതാണ്.
ഈ പദ്ധതിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത, ഇത് കേവലം ഓര്ഡിനറി ബസുകളില് മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല എന്നതാണ്. ഓര്ഡിനറി, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചര് ബസുകളിലേക്ക് കൂടി സൗജന്യ യാത്ര വ്യാപിപ്പിക്കാനാണ് സര്ക്കാര് ആലോചന. അയല് സംസ്ഥാനങ്ങളായ തമിഴ്നാട്ടില് ഓര്ഡിനറി ബസുകളില് മാത്രവും, കര്ണാടകയില് എസി/സ്ലീപ്പര് ഇതര ബസുകളിലും നടപ്പാക്കിയ മാതൃകകളെക്കാള് വിപുലമായ ഒന്നാണ് കേരളം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ദീര്ഘദൂര സര്വീസുകളായ ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചറുകളില് കൂടി ഇളവ് ലഭിക്കുന്നത് തൊഴിലിനും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുമായി ജില്ലകള് വിട്ട് യാത്ര ചെയ്യുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് സ്ത്രീകള്ക്ക് വലിയ ആശ്വാസമായി മാറും.
ഭരണപരമായ വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയാണ് ഈ പ്രഖ്യാപനം സര്ക്കാരിന് മുന്നില് ഉയര്ത്തുന്നത്. പ്രതിദിനം പന്ത്രണ്ട് ലക്ഷത്തോളം സ്ത്രീ യാത്രക്കാര് കെ.എസ്.ആര്.ടി.സിയെ ആശ്രയിക്കുന്നു എന്നാണ് ഏകദേശ കണക്ക്. ഇത്രയും വലിയൊരു വിഭാഗത്തിന് സൌജന്യ യാത്രാ ആനുകൂല്യം നല്കുമ്പോള് കെ.എസ്.ആര്.ടി.സിക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന വരുമാന നഷ്ടം നികത്താന് പ്രതിമാസം 60 കോടി രൂപയോളം സര്ക്കാര് സബ്സിഡിയായി നല്കേണ്ടി വരും. കടക്കെണിയിലായ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തെ കൂടുതല് പ്രതിസന്ധിയിലാക്കാതെ, ഈ സബ്സിഡി തുക കൃത്യസമയത്ത് ലഭ്യമാക്കുക എന്നത് ധനവകുപ്പിനും പുതിയ ഗതാഗത മന്ത്രിക്കും കടുത്ത പരീക്ഷണം തന്നെയായിരിക്കും.
പദ്ധതിയുടെ പ്രായോഗിക വശങ്ങള് നിശ്ചയിക്കുക എന്നതാണ് നാളെ വിളിച്ചുചേര്ത്തിരിക്കുന്ന ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ യോഗത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ജില്ലകള്ക്ക് പുറത്തേക്കുള്ള യാത്രകള്ക്ക് സൗജന്യമുണ്ടോ, ഏത് പ്രായ പരിധിയിലുള്ളവര്ക്കാണ് ആനുകൂല്യം, വിദ്യാര്ത്ഥിനികളുടെ കണ്സെഷനുമായി ഇത് എങ്ങനെ ലയിപ്പിക്കും തുടങ്ങിയ കാതലായ ചോദ്യങ്ങള്ക്ക് ഈ യോഗത്തില് വ്യക്തത വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. കൃത്യമായ ചട്ടക്കൂടുകള് നിര്മ്മിച്ചില്ലെങ്കില് പദ്ധതി പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ ആവേശം പ്രായോഗിക തലത്തില് വലിയ ആശയക്കുഴപ്പങ്ങള്ക്ക് വഴിമാറാന് സാധ്യതയുണ്ട്.
കെ.എസ്.ആര്.ടി.സിക്ക് ഇളവുകള് പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോള് കേരളത്തിലെ സ്വകാര്യ ബസ് വ്യവസായം നേരിടുന്ന ആശങ്കകള് ചെറുതല്ല. ഓര്ഡിനറി, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചര് റൂട്ടുകളില് ഭൂരിഭാഗവും സ്വകാര്യ ബസുകള് സര്വീസ് നടത്തുന്ന സാഹചര്യത്തില്, കെ.എസ്.ആര്.ടി.സിയിലെ സൗജന്യ പ്രഖ്യാപനം സ്വകാര്യ മേഖലയിലേക്കുള്ള സ്ത്രീ യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണത്തില് വന് ഇടിവുണ്ടാക്കും. ഇത് മുന്കൂട്ടിക്കണ്ടാണ് സ്വകാര്യ ബസുടമകളുമായി ചര്ച്ച നടത്തുമെന്ന് സര്ക്കാര് വ്യക്തമാക്കിയത്. കെ.എസ്.ആര്.ടി.സിയും സ്വകാര്യ ബസുകളും പരസ്പര പൂരകങ്ങളായി പോകണമെന്ന മന്ത്രി സി.പി. ജോണിന്റെ നിലപാട് വ്യവസായ മേഖലയ്ക്ക് ആശ്വാസം നല്കുന്നതാണെങ്കിലും പ്രായോഗിക പരിഹാരം കണ്ടെത്തുക എളുപ്പമാകില്ല.
കര്ണാടകയിലെ ‘ശക്തി’ പദ്ധതി നടപ്പാക്കിയപ്പോള് ഉണ്ടായ അനുഭവങ്ങള് കേരളത്തിനും പാഠമാണ്. അവിടെ ബസുകളില് അഭൂതപൂര്വ്വമായ തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടുകയും പുരുഷ യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണത്തില് കുറവുണ്ടാകുകയും ചെയ്തിരുന്നു. കേരളത്തിലും സമാനമായ രീതിയില് യാത്രാ ക്ലേശം ഉണ്ടാകാതിരിക്കാന് സര്വീസുകളുടെ എണ്ണം വര്ദ്ധിപ്പിക്കേണ്ടി വരും. നിലവില് കടുത്ത ജീവനക്കാരുടെ ക്ഷാമവും ബസുകളുടെ കുറവും നേരിടുന്ന കെ.എസ്.ആര്.ടി.സിക്ക് ഈ അധിക സമ്മര്ദ്ദം എങ്ങനെ താങ്ങാനാകും എന്നതും കണ്ടറിയണം.
രാഷ്ട്രീയമായി നോക്കിയാല്, യു.ഡി.എഫ് സര്ക്കാരിന്റെ ‘ഇന്ദിരാ ഗ്യാരന്റി’ പദ്ധതികളുടെ വിശ്വാസ്യത തെളിയിക്കാനുള്ള ആദ്യ അവസരമാണിത്. പ്രകടനപത്രികയിലെ വാഗ്ദാനങ്ങള് അധികാരമേറ്റ് ഒരു മാസത്തിനകം തന്നെ നടപ്പിലാക്കാന് തുടങ്ങുക വഴി ജനങ്ങള്ക്കിടയില് വലിയൊരു പോസിറ്റീവ് ഇംപാക്ട് ഉണ്ടാക്കാന് ഭരണപക്ഷത്തിന് സാധിക്കും. എന്നാല്, സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികള്ക്കിടയില് ഈ ജനപ്രിയ പദ്ധതി എത്രകാലം സുഗമമായി മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാന് കഴിയും എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും സര്ക്കാരിന്റെ വിലയിരുത്തല്.
ഗതാഗത മന്ത്രിയായി ഔദ്യോഗികമായി ചുമതലയേറ്റിട്ടില്ലെങ്കിലും സി.പി. ജോണ് ഈ വിഷയത്തില് കാണിക്കുന്ന സജീവ ഇടപെടല് ശ്രദ്ധേയമാണ്. പുതിയ ഗതാഗത നയ രൂപീകരണത്തിനായി അദ്ദേഹം തുടക്കം കുറിച്ചിരിക്കുന്ന ചര്ച്ചകള് വകുപ്പിലെ സമഗ്രമായ മാറ്റത്തിന് വഴിതെളിച്ചേക്കാം. ഉദ്യോഗസ്ഥ യോഗത്തില് ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനത്തിന് മുന്പ് തന്നെ അദ്ദേഹം പങ്കെടുക്കുമോ എന്ന കാര്യത്തില് മാധ്യമങ്ങള്ക്ക് കൗതുകമുണ്ടെങ്കിലും, ആസൂത്രണ മികവോടെ പദ്ധതി നടപ്പാക്കാനാണ് അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നത്.
സ്വകാര്യ ബസ് ഉടമകളുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ശക്തമായ എതിര്പ്പുകളെ അനുനയിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് സര്ക്കാരിന് മുന്നിലുള്ള മറ്റൊരു കടമ്പ. സബ്സിഡി നിരക്കിലോ നികുതി ഇളവുകളിലോ സ്വകാര്യ ബസുകള്ക്കും എന്തെങ്കിലും പാക്കേജ് നല്കേണ്ടി വന്നാല് അത് സര്ക്കാരിന് അധിക ബാധ്യതയാകും. എന്നാല്, കേരളത്തിലെ യാത്രാക്ലേശം പരിഹരിക്കാന് സ്വകാര്യ മേഖലയുടെ സഹകരണം അനിവാര്യമാണെന്ന യാഥാര്ത്ഥ്യം സര്ക്കാരിന് വിസ്മരിക്കാനാവില്ല.
ചുരുക്കത്തില്, ജൂണ് 15-ലെ പ്രഖ്യാപനം സ്ത്രീ സമൂഹത്തില് വലിയ പ്രതീക്ഷകളാണ് നല്കിയിരിക്കുന്നത്. സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകള്, സ്വകാര്യ ബസുടമകളുടെ പ്രതിഷേധം, കെ.എസ്.ആര്.ടി.സിയുടെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പരിമിതികള് എന്നിവയെല്ലാം മറികടന്ന് ‘ഇന്ദിരാ ഗ്യാരന്റി’ യാഥാര്ത്ഥ്യമാക്കുമ്പോള് അത് പുതിയ ഗതാഗത മന്ത്രിയുടെയും സര്ക്കാരിന്റെയും ഏറ്റവും വലിയ ഭരണനേട്ടമായി മാറും. വരും ദിവസങ്ങളിലെ ചര്ച്ചകളും നാളത്തെ ഉദ്യോഗസ്ഥ യോഗ തീരുമാനങ്ങളും ഇതിലേക്ക് വിരല് ചൂണ്ടുന്ന നിര്ണ്ണായക ഘടകങ്ങളായിരിക്കും.



