മരണശേഷം മരമായ് വളരാം, വേറിട്ട ശവ സംസ്ക്കാരം ശ്രദ്ധ നേടുന്നു

മരണശേഷം മനുഷ്യശരീരം മണ്ണിലേക്ക് മടങ്ങുന്നത് പ്രകൃതിയുടെ ഏറ്റവും സ്വാഭാവികമായ ചക്രമാണ്. എന്നാൽ, ആ മണ്ണിൽ നിന്ന് ഒരു മരം വളരുകയും, പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ ഓർമ്മകൾ ഒരു പച്ചപ്പായി തലയുയർത്തി നിൽക്കുകയും ചെയ്താലോ? പരമ്പരാഗത ശവസംസ്കാര രീതികൾക്ക് വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവെച്ച് പ്രകൃതിയോട് കൂടുതൽ അടുക്കുന്ന ഒരു പുതിയ ആശയമാണ് ‘കാപ്സൂള മുണ്ടി’ (Capsula Mundi). ഇറ്റലിയിൽ നിന്നുള്ള ഡിസൈനർമാരായ അന്ന സിറ്റേല്ലിയും റൗൾ ബ്രെറ്റ്സലും മുന്നോട്ടുവെച്ച ഈ പദ്ധതി, പരമ്പരാഗത ശവപ്പെട്ടികൾക്കും കല്ലറകൾക്കും പകരം മരങ്ങളും പച്ചപ്പും നിറഞ്ഞ സ്മാരകവനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളത്.

പൂർണ്ണമായും മണ്ണിൽ അലിഞ്ഞുചേരുന്ന ജൈവവിഘടനശേഷിയുള്ള വസ്തുക്കൾ കൊണ്ട് മുട്ടയുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഈ പോഡുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ശരീരം അടക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള വലിയ പോഡിൽ മൃതദേഹം ഭ്രൂണത്തിന്റെ വളഞ്ഞ നിലയിലാണ് സ്ഥാപിക്കുന്നത്. ചിതാഭസ്മം സൂക്ഷിക്കുന്നതിനായി ചെറിയ മുട്ടയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള പാത്രങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.

പോഡ് മണ്ണിൽ കുഴിച്ചിട്ട ശേഷം അതിന് മുകളിൽ പ്രിയപ്പെട്ടവർ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ഒരു തൈ നട്ടുവളർത്തുന്നു. മണ്ണിലെ സൂക്ഷ്മജീവികളുടെ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ശരീരവും ജൈവ പോഡും കാലക്രമേണ വിഘടിക്കുന്നു. ശരീരത്തിലെ പോഷകങ്ങൾ മണ്ണിലേക്ക് മടങ്ങുകയും, അവയിൽ ചിലത് മണ്ണിൽ വളരുന്ന സസ്യങ്ങളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് സഹായകരമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇങ്ങനെ പരമ്പരാഗത ശവകുടീരങ്ങൾക്ക് പകരം പ്രകൃതിയോട് ഇണങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഒരു ജീവിക്കുന്ന സ്മാരകം സൃഷ്ടിക്കാമെന്നാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ കാഴ്ചപ്പാട്.

സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രചരിക്കുന്നതുപോലെ മനുഷ്യശരീരം നേരിട്ട് ഒരു മരമായി മാറുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. ശരീരം വിഘടിച്ച് മണ്ണിലേക്ക് മടങ്ങുകയും, ആ മണ്ണിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളവും പോഷകങ്ങളും എടുത്താണ് മരം വളരുകയും ചെയ്യുന്നത്. അതിനാൽ “മനുഷ്യൻ മരമായി മാറുന്നു” എന്നത് ഈ ആശയത്തിന്റെ പ്രതീകാത്മകമായ വിവരണമാണ്.

പരമ്പരാഗത ശവസംസ്കാരങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ചില കൃത്രിമ വസ്തുക്കൾക്കും രാസസംരക്ഷണ രീതികൾക്കും പകരം പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദപരമായ ജൈവ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിക്കുക എന്നതാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ശവകുടീരങ്ങളുടെ ചാരനിറത്തിലുള്ള ശൂന്യതയ്ക്ക് പകരം, ഭാവിയിൽ മരങ്ങളും ഹരിതാഭയും നിറഞ്ഞ സ്മാരകവനങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ ഉണ്ടാകുമെന്ന വലിയൊരു ചിന്തയും ഇതിനു പിന്നിലുണ്ട്. മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകളെ മാറ്റിമറിക്കാനും, ഭൂമിയുടെ ഭാവിക്ക് തണലേകാനും ഇത്തരം പ്രകൃതിസൗഹൃദ ആശയങ്ങൾക്ക് സാധിക്കുമെന്ന് ഈ പദ്ധതി ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.